Każdą zabawkę erotyczną myj przed i po każdym użyciu letnią wodą z łagodnym, bezzapachowym mydłem albo środkiem do czyszczenia zabawek, a potem dokładnie osusz. Wrzątek wytrzymają tylko zabawki z pełnego silikonu, szkła i stali, które nie mają elektroniki — wibratorów nie gotuj ani nie wkładaj do zmywarki. O tym, czym myć, decyduje materiał, dlatego poniżej znajdziesz tabelę dla siedmiu najczęstszych tworzyw.
- Podstawa dla każdego materiału: letnia woda i łagodne, bezzapachowe mydło przed i po użyciu, dokładne spłukanie i osuszenie ręcznikiem, który nie zostawia włókien.
- We-Vibe zabrania gotowania, mycia w zmywarce i wystawiania swoich wibratorów na temperaturę wyższą niż temperatura ciała, bo to uszkadza silnik i akumulator.
- Silikon bez elektroniki można według poradnika Respect Inc gotować do 3 minut, ale każde „ostrzejsze” mycie skraca życie zabawki.
- Mycie nie usuwa wszystkiego: w badaniu z 2014 r. u kobiet z HPV wirusa wykryto zaraz po umyciu środkiem do zabawek na trzonie wibratora z TPE w 5 z 9 przypadków (56%), a silikonowego — w 4 z 9 (44%).
- Zabawki przechodzącej do innej osoby nie wystarczy umyć: NHS i Planned Parenthood zalecają też nową prezerwatywę.
Jak czyścić zabawkę erotyczną krok po kroku?
Ten schemat działa dla większości zabawek. Różnice między materiałami dotyczą tylko metod „mocniejszych” (wrzątek, alkohol, zmywarka), które opisujemy niżej.
- Przeczytaj instrukcję. Producent wie, z czego zrobił zabawkę i czy jest wodoodporna. Jego zalecenia mają pierwszeństwo przed każdą tabelą, także naszą.
- Umyj przed pierwszym użyciem. Fun Factory zaleca to tak samo jak mycie rąk — niezależnie od tego, jak szczelnie zapakowano produkt.
- Myj tuż po użyciu. Zaschnięte płyny i lubrykant trudniej usunąć, zwłaszcza z rowków, żłobień i miejsc przy przyciskach.
- Letnia woda i łagodne mydło. SH:24, internetowa poradnia zdrowia seksualnego działająca we współpracy z NHS, zaleca mydło bezzapachowe, łagodne albo zwykłe. Perfumowanych mydeł i żeli NHS nie zaleca nawet do mycia okolic intymnych, a każde mydło trzeba potem dokładnie spłukać z zabawki.
- Albo środek do czyszczenia zabawek. Przydaje się przy zabawkach, których nie wolno zanurzać, i w podróży. Wybieraj bezalkoholowy i zgodny z materiałem, a po odczekaniu czasu z etykiety spłucz lub przetrzyj zabawkę.
- Osusz. Ręcznik papierowy albo ściereczka z mikrofibry, czyli coś, co nie zostawia włókien. Potem zostaw zabawkę do wyschnięcia na powietrzu.
Bezalkoholowy płyn w sprayu 75 ml, bez parabenów, o zrównoważonym pH; według producenta przeznaczony do silikonu, gumy i lateksu — spryskać, odczekać i spłukać.
Tabela: czym czyścić zabawkę według materiału
Materiał znajdziesz w opisie produktu lub na opakowaniu. Jeśli go nie znasz, traktuj zabawkę jak porowatą (TPE) i stosuj tylko wodę z mydłem. Więcej o samych materiałach piszemy w poradniku Body-safe: z jakiego materiału wybrać zabawkę erotyczną.
| Materiał | Woda z mydłem | Wrzątek (gotowanie) | Spirytus / środek dezynfekujący | Zmywarka | Na co uważać |
|---|---|---|---|---|---|
| Silikon bez elektroniki (dilda, korki) | tak | z zastrzeżeniem: tylko gdy pozwala producent, do 3 minut | bezalkoholowy środek do zabawek — tak; spirytus — niepotrzebny | z zastrzeżeniem: tylko gdy pozwala producent | suszenie fałd i rowków; nie przechowuj razem z miękkimi tworzywami |
| Silikon z elektroniką (wibratory, stymulatory) | tak, jeśli zabawka jest wodoodporna; inaczej ściereczka z mydłem | nie | bezalkoholowy środek do zabawek — tak | nie | zamknięte zaślepki i port ładowania; bez temperatury wyższej niż temperatura ciała |
| TPE / TPR („cyberskóra”, masturbatory) | tak, letnia woda | nie | tylko środek wskazany przez producenta | nie | porowaty: suszenie także w środku, użytek przez jedną osobę |
| ABS (twardy plastik) | tak, bez zanurzania, jeśli zabawka nie jest wodoodporna | nie | bezalkoholowy środek do zabawek — tak | nie | uszczelki i łączenia obudowy; pęknięcie dyskwalifikuje |
| Szkło borokrzemowe | tak | z zastrzeżeniem: tylko gdy pozwala producent, bez gwałtownej zmiany temperatury | tak | z zastrzeżeniem: tylko gdy pozwala producent | przed użyciem sprawdź pod światło, czy nie ma odprysku ani rysy |
| Stal nierdzewna | tak | tak, jeśli nie ma elektroniki ani wklejanych ozdób | tak | z zastrzeżeniem: nie z wklejanym kryształem | klejone elementy (kryształ w korku) wymagają delikatniejszego mycia |
| Skóra naturalna (pejcze, obroże, kajdanki) | nie mocz; pianka czyszcząca i miękka szczotka | nie | przetarcie 70-procentowym alkoholem izopropylowym lub sprayem antybakteryjnym | nie | dokładne suszenie, potem preparat do pielęgnacji skóry |
Na podstawie: zaleceń SH:24 (NHS), We-Vibe, Fun Factory, Fleshlight i poradnika Respect Inc „Cleaning & Caring for Your Sex Toys” (2018) oraz naszego poradnika o materiałach. Gdy instrukcja producenta mówi co innego, obowiązuje instrukcja.
Czy zabawkę erotyczną można gotować, myć spirytusem albo w zmywarce?
Gotowanie. To najczęstsze pytanie z forów. Pełny silikon, szkło borokrzemowe i stal nierdzewna znoszą wrzątek, ale tylko wtedy, gdy w środku nie ma silnika, akumulatora ani klejonych elementów. Australijska organizacja Respect Inc w poradniku o higienie zabawek podaje dla silikonu gotowanie do 3 minut i jednocześnie przestrzega, że im ostrzej czyścisz, tym szybciej zabawka się zużywa. Szkło wkładaj do wody, zanim ją podgrzejesz, a nie od razu do wrzątku. Na co dzień wystarczy woda z mydłem — wrzątek to opcja na sytuacje szczególne, na przykład po infekcji.
Spirytus i alkohol. Do szkła, stali i skóry naturalnej alkohol się nadaje. Przy silikonie, TPE i gumie bezpieczniejszy jest środek bezalkoholowy: Fun Factory zwraca uwagę, że zbyt agresywny środek czyszczący może być przyczyną problemów z powierzchnią zabawki. Na marginesie: We-Vibe dopuszcza do swoich produktów 10-procentowy roztwór wybielacza, ale w domowej higienie nie ma potrzeby po niego sięgać.
Zmywarka. Nigdy dla zabawek z elektroniką. We-Vibe wymienia ją wprost obok gotowania jako sposób na uszkodzenie silnika i akumulatora. Silikon, szkło i stal bez elektroniki teoretycznie zmywarkę zniosą, ale resztki detergentu nie powinny trafiać na błony śluzowe, więc taki sposób zostaw na wypadek, gdy producent go zaleca.
Bezalkoholowa, bezzapachowa pianka do czyszczenia zabawek bez parabenów i triklosanu; według producenta bezpieczna dla wszystkich materiałów zabawek.
Jak czyścić wibrator i inne zabawki z elektroniką?
Zacznij od sprawdzenia, czy zabawka jest wodoodporna, i od jakiej klasy. Klasa IPX7 oznacza zanurzenie, IPX4 tylko ochronę przed bryzgami. Szczegóły wyjaśniamy w poradniku Wodoodporny wibrator: IPX4, IPX6 czy IPX7?.
- Zabawka wodoodporna (IPX7): myj pod bieżącą letnią wodą z mydłem; zaślepki i klapki muszą być zamknięte.
- Zabawka niewodoodporna lub na baterie: SH:24 zaleca, by jej nie zanurzać, tylko przetrzeć czystą ściereczką z mydlinami. Resztki mydła zbierz potem ściereczką zwilżoną samą wodą. W tym przypadku najwygodniejszy jest spray lub pianka do zabawek.
- Baterie: Fun Factory radzi wyjmować je po użyciu i zostawiać komorę otwartą do wyschnięcia.
- Styki ładowania: We-Vibe zaleca przecieranie styków magnetycznych odrobiną alkoholu, gdy się zabrudzą. Alkohol ma trafić na metalowe styki, a nie na silikonową powierzchnię.
- Temperatura: według We-Vibe zabawka z elektroniką nie powinna mieć styczności z temperaturą wyższą niż temperatura ciała, więc nie susz jej na kaloryferze ani suszarką do włosów.
Jak suszyć i przechowywać zabawki erotyczne?
Wilgoć to najprostsza droga do pleśni. Fleshlight zaleca suszenie masturbatora w chłodnym, suchym i przewiewnym miejscu, można też przeciągnąć przez rękaw ręcznik papierowy. Rękawa nie wywijaj na lewą stronę, bo mogą powstać mikropęknięcia, w których rozwija się pleśń. Puder do odświeżania jest opcjonalny i nakłada się go dopiero na całkowicie suchy wkład.
Zasady przechowywania:
- Każda zabawka osobno. Miękkie tworzywa (TPE, PVC, „jelly”) stykające się z silikonem mogą przebarwiać i odkształcać powierzchnie, dlatego najlepiej sprawdza się osobny woreczek lub etui dla każdej zabawki.
- Nie w łazience. Wilgotne pomieszczenie wydłuża schnięcie. Wybierz szufladę lub pudełko z dala od słońca i grzejnika.
- Woreczek z zestawu. SH:24 radzi chować zabawkę w woreczku, w którym przyszła, żeby nie zbierała kurzu.
- Dyskrecja. Zamykane pudełko lub saszetka rozwiązują przy okazji problem domowników i gości.
Pokrowiec z poliestru z jonami srebra o długości 32 cm i szerokości 13 cm, który według producenta pasuje do większości akcesoriów; można go prać w pralce do 30°C i suszyć w suszarce.
Zapinana saszetka 24 × 15 cm z wewnętrznymi kieszeniami, elastycznymi paskami i plamoodporną podszewką; można ją prać w pralce.
Dzielenie się zabawką: czy wystarczy ją umyć?
Nie zawsze. Planned Parenthood wyjaśnia, że jeśli osoba z infekcją przenoszoną drogą płciową używa zabawki, płyny ustrojowe pozostałe na zabawce mogą przenieść zakażenie na kolejną osobę. W badaniu Andersona i współpracowników (2014) dwanaście kobiet używało dwóch wibratorów: z TPE i z silikonu. U 9 z nich wykryto HPV, a zaraz po umyciu dostępnym w sklepach środkiem do zabawek wirus wciąż był na trzonie wibratora z TPE w 5 z 9 przypadków (56%), a silikonowego — w 4 z 9 (44%). Po 24 godzinach na silikonie nie było go już wcale, na TPE został w 2 z 5 przypadków. Próba była mała, ale wniosek praktyczny jest jasny: mycie zmniejsza ryzyko, a nie zeruje go.
- Najprościej: każda osoba ma własne zabawki. SH:24 radzi, by przy kilku partnerach mieć osobny zestaw dla każdego.
- Jeśli zabawka przechodzi do drugiej osoby: NHS zaleca ją umyć i założyć nową prezerwatywę, a Planned Parenthood — umyć wodą z mydłem przed kontaktem z ciałem drugiej osoby lub zmienić prezerwatywę.
- Z odbytu do pochwy: nigdy bez umycia lub zmiany prezerwatywy — bakterie z odbytu mogą wywołać zapalenie pochwy.
- Materiał porowaty: według Planned Parenthood TPE, TPR, PVC i mieszanki silikonu mogą zatrzymywać drobnoustroje mimo mycia, więc przy nich prezerwatywa jest szczególnie wskazana.
Prezerwatywa na zabawce wymaga zgodnego lubrykantu: do lateksu wodny lub silikonowy, nigdy olej. Tabelę zgodności znajdziesz w poradniku Jaki lubrykant do prezerwatyw?, a o tym, czy silikonowy lubrykant szkodzi silikonowej zabawce, piszemy w osobnym tekście Czy lubrykant silikonowy niszczy silikonowe zabawki?.
Kiedy wyrzucić zabawkę erotyczną?
Żaden producent z tych, których instrukcje sprawdziliśmy, nie podaje „daty ważności” zabawki. Liczy się stan powierzchni. Wymień zabawkę, gdy:
- powierzchnia jest lepka, matowa lub „gumowata” i nie wraca do normy po umyciu;
- pojawiły się pęknięcia, nacięcia, rozwarstwienia, a w szkle — odprysk lub rysa;
- zabawka przebarwiła się albo pachnie mimo mycia i suszenia;
- widać pleśń, czyli ciemne kropki, których nie da się zmyć;
- woda dostała się do elektroniki (zabawka działa przerywanie, w środku widać wilgoć) — taką zabawkę oddaj do elektroodpadów, a nie do zwykłych śmieci.
Uszkodzonej powierzchni nie da się już dobrze doczyścić, więc oszczędzanie na wymianie nie jest tu dobrym pomysłem.
Kiedy do lekarza?
Jeśli po użyciu zabawki pojawi się pieczenie, swędzenie, nietypowa wydzielina, ból albo krwawienie, które nie mijają, przerwij używanie zabawki i skontaktuj się z ginekologiem, urologiem lub lekarzem rodzinnym. Przyczyną może być infekcja, podrażnienie środkiem czyszczącym, lubrykantem albo materiałem — tego nie da się rozróżnić samodzielnie. Zabierz ze sobą opakowania środka czyszczącego i lubrykantu ze składem.
Środki do czyszczenia zabawek
Spraye, płyny i pianki do zabawek erotycznych — przed zakupem sprawdź na etykiecie, czy pasują do Twojego materiału.
Najczęstsze pytania o czyszczenie zabawek erotycznych
Czym najlepiej czyścić zabawki erotyczne?
Letnią wodą z łagodnym, bezzapachowym mydłem albo bezalkoholowym środkiem do czyszczenia zabawek, przed i po każdym użyciu. Potem dokładnie spłucz i osusz zabawkę ręcznikiem, który nie zostawia włókien. Mocniejsze metody, takie jak wrzątek, zależą od materiału i instrukcji producenta.
Czy można gotować wibrator?
Nie. Wibratory mają silnik i akumulator, a na przykład We-Vibe wprost zakazuje gotowania, mycia w zmywarce i temperatury wyższej niż temperatura ciała. Gotować można tylko zabawki z pełnego silikonu, szkła lub stali bez elektroniki, i to gdy pozwala na to producent.
Czy silikon można gotować i myć w zmywarce?
Pełny silikon bez elektroniki zwykle znosi krótkie gotowanie, według poradnika Respect Inc do 3 minut, i zmywarkę. Na co dzień nie ma jednak takiej potrzeby, a każde ostrzejsze mycie skraca życie zabawki. Zawsze najpierw sprawdź instrukcję.
Czy zabawki erotyczne można myć spirytusem?
Szkło, stal i skórę naturalną — tak. Silikonu, TPE i gumy lepiej nie, bo bezpieczniejszy dla tych materiałów jest środek bezalkoholowy; Fun Factory ostrzega, że zbyt agresywny środek może szkodzić powierzchni zabawki. Spirytus nie jest potrzebny, jeśli myjesz zabawkę regularnie wodą z mydłem.
Czy nową zabawkę trzeba umyć przed pierwszym użyciem?
Tak. Fun Factory zaleca umycie nowej zabawki przed pierwszym użyciem, tak jak mycie rąk. Wystarczy woda z łagodnym mydłem lub środek do czyszczenia zabawek.
Jak czyścić masturbator z TPE?
Wypłucz wkład letnią wodą (producent może zalecać własny środek), wyciśnij nadmiar wody i susz w chłodnym, przewiewnym miejscu, możesz przeciągnąć przez środek ręcznik papierowy. Fleshlight odradza wywijanie rękawa na lewą stronę, bo mogą powstać mikropęknięcia, w których rozwija się pleśń. Chowaj go do etui dopiero po całkowitym wyschnięciu.
Jak przechowywać zabawki erotyczne, żeby się nie zniszczyły?
Suche, każdą osobno w woreczku lub etui, z dala od słońca, grzejnika i wilgotnej łazienki. Miękkie tworzywa nie powinny dotykać silikonu, bo mogą przebarwiać i odkształcać powierzchnie. Zamykane etui lub saszetka zapewniają też dyskrecję.
Czy wystarczy umyć zabawkę, zanim użyje jej partner lub partnerka?
Mycie zmniejsza ryzyko, ale go nie usuwa — w badaniu z 2014 r. HPV wykrywano na części wibratorów zaraz po umyciu. NHS zaleca umyć zabawkę i założyć na nią nową prezerwatywę przed użyciem przez kolejną osobę.
Źródła
- Planned Parenthood: Sex Toys — bezpieczne używanie, materiały porowate, mycie i prezerwatywa
- NHS: Gonorrhoea (zasady współdzielenia zabawek)
- SH:24 (we współpracy z NHS): How to clean your sex toys
- Anderson TA i in.: A study of human papillomavirus on vaginally inserted sex toys, before and after cleaning, Sexually Transmitted Infections 2014;90:529–531
- We-Vibe: FAQ (mycie, gotowanie, zmywarka, temperatura, lubrykanty)
- Fun Factory: FAQ (mycie przed i po użyciu, środki czyszczące, baterie)
- Fleshlight: FAQ (suszenie i przechowywanie wkładów)
- NHS: Vaginal dryness (perfumowane mydła i środki do okolic intymnych)
- Respect Inc: Cleaning & Caring for Your Sex Toys (2018)
Produkty z tego poradnika
Wszystko, co polecamy powyżej — w jednym miejscu. Ceny i dostępność aktualizują się automatycznie.
